الشيخ البهائي العاملي
609
جامع عباسى ( با حواشي هشت فقيه واليمقام ) ( طبع جديد ) ( فارسى )
زمان خلافت عمر مجهول بوده باشد ؟ و در صحاح ترمذى هروى - كه يكى از علماى مخالفين است - مذكور است كه : شخصى از اهل شام از عبداللَّه عمر پرسيد كه پدر تو متعه را نهى كرده است ؟ او در جواب شامى گفت : اگر چه پدرم نهى كرده امّا حضرت رسالت پناه صلى الله عليه و آله و سلم حلال كرده است ، و كارى كه آنحضرت كرده باشد جهت قول پدرم ترك نميتوان كرد « 1 » . و متعه كردن بر سه وجه است : وجه اوّل : سنّت ، چون متعه كردن مؤمنه عفيفه . وجه دوم : حرام ، چون متعه كردن زن بت پرست و دشمن اهل بيت عليهم السلام [ و متعه كردن سنّى ] [ 1 ] زن مسلمان را « 2 » . وجه سوم : مكروه ، چون متعه كردن زن فاحشه و دختر بكر بىرخصت پدر [ 2 ] او . و بدانكه شروط نكاح متعه شش است : اوّل : ايجاب ، چون « ا نْكَحْتُكَ » يا « مَتَّعْتُكَ » يعنى نكاح كردم تو را يا متعه كردم تو را اگر زن و شوهر تلفّظ كنند . اگر وكيل ايشان تلفّظ كند وكيل زن چنين گويد كه : « مَتَّعْتُ مُوَكِّلَتي مِنْ مُوَكِّلِكَ » يعنى متعه كردم وكيل كنندهء خود را براى وكيل كنندهء تو . دوم : قبول ، چون « قَبِلْتُ » در صورت اوّل و « قَبِلْتُ لِمُوَكِّلي » در صورت دوم . سوم : ذكر مدّت كه احتمال كمى و زيادتى نداشته باشد ، پس اگر مدّت را در عقد ذكر نكند ميانه مجتهدين خلافست ، بعضى بر آنند كه عقد باطل مىشود . و بعضى گفتهاند كه : نكاح دائمى مىشود . [ 3 ]
--> [ 1 ] قول به حرمت احوط است اگر چه جواز دور نيست . ( تويسركانى ) [ 2 ] بلكه احوط ترك است . ( صدر ) * لكن مراعات رخصت پدر احوط است . ( نخجوانى ) * احوط ترك است بى رخصت پدر . ( يزدى ) [ 3 ] اقوى قول دوم است . ( تويسركانى ) ( 1 ) صحيح ترمذى 4 : 39 ، حديث 824 . ( 2 ) در بعضى از نسخهها اين مقدار نيست .